سرفصل درس علم رجال

تعداد واحد: 2 واحد

هدف: آشنایی با دانش رجال حدیث و اصول و قواعد آن

سرفصل درس:

تعریف علم رجال و فرق آن با سیره و تراجم بررسی علم رجال بین فریقین

الف)شیعه

1.آشنایی با پیشوایان علم رجال در دورة متقدمین و شناخت اصول اربعه رجالی شیعه (کشی، رجال طوسی، فهرست شیخ طوسی و رجال نجاشی)

2.شناسایی رجالیون شیعه در دورة متأخرین از جمله سید ابن طاووس، ابن داوود حلی، علامه حلی، اردبیلی، مامقانی و کتب آنها.

3.تطور علم رجال و آثار محققان رجال معاصر: آیت الله بروجردی، آیت الله خویی، علامه شوشتری، آیت الله سبیری زنجانی و بهبودی.

ب)اهل سنت:

1.گزارشی از تاریخچة علم رجال در اهل سنت

2.انواع نگارشهای رجالی

3.بررسی موقعیت صحابه در رجال اهل سنت و آشنایی با کتابهایی که در بارة آنها نوشته شده است.

4.شناسایی آثار رجالی ابوحاتم الرازی، عبدالغنی مقدسی جماعیلی، شمس الدین محمدالذهبی، ابن حجر عسقلانی

منابع اصلی:

1.مقدمه کتب رجالی به ویژه مقدمه معجم رجال الحدیث 2.کلیات فی علم الرجال آقای سبحانی 3.اصول علم الرجال بین النظریه و التطبیق شیخ مسلم داوری 4.تنقیح المقال مامقانی

منابع فرعی:

1.پژوهشی در تاریخ شیعه، بخش علم رجال دکتر مجید معارف 2.چهار کتاب اصلی علم رجال آیت الله خامنه ای 3.منهج النقد فی علم الحدیث (باب دوم) 4.المختصر فی علم الرجال الاثر عبدالوهاب عبداللطیف 5.الفواید الرجالیه سید بحر العلوم 6.مقایسه دیدگاه های رجالی نجاشی و شیخ طوسی ـ مقالات و بررسی های دفتر 62.

 

سرفصل درس تفسیر قرآن (1) تطبیقی

 

تعداد واحد: 2 واحد

هدف: آشنایی با تفسیر قرآن کریم با گرایش تفسیر اثری

سرفصل درس:

تفسیر سوره های: إقرأ ـ محمد ـ توحید ـ کوثر ـ نجم ـ و پنج آیة اول سورة بقره

منابع درس:

جزوة استاد با استفاده از منابع ذیل:

تفسیر طبری ـ تفسیر القرآن العظیم ابن کثیر ـ الدر المنثور سیوطی ـ البرهان فی تفسیر القرآن سیدهاشم بحرانی ـ تفسیر القمی ـ تفسیر فرات کوفی ـ تفسیر عیاشی ـ تفسیر منسوب به امام حسن عسکری ـ تفسیر المیزان (بحثهای روایی) ـ اضواء البیان فی ایضاح القرآن بالقرآن شنقیطی ـ التفسیر القرآن للقرآن عبدالکریم الخطیب ـ تفسیر نور الثقلین حویزی ـ التفسیر الحدیث محمد عزه دروزه

 

 

 

سرفصل درس علوم قرآنی (1)

تعداد واحد: 2 واحد

هدف: آشنایی با سیر نگارشهای علوم قرآنی و روش استفاده از آنها

سرفصل درس:

تعریف علوم قرآنی

پیدایش علوم قرآنی و تطور آن:

1.دوره ماقبل تدوین

2.دوره تدوین:

الف)دوره پیدایش مباحث جزئی

ب)دوره تدوین علوم قرآنی به صورت جامع

شاخه های علوم قرآنی و بررسی تقسیمات ارائه شده

بررسی نخستین مؤلفات در هر یک از شاخه ها و سیر تکاملی آن

معرفی نظریه پردازان مهم در هر یک از شاخه ها

شیوه های تحقیق در علوم قرآنی

منابع اصلی:

1.فهرست الندیم 2.الذریعه شیخ آقا بزرگ تهرانی 3.دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی (مدخل علوم قرآن) به کوشش خرمشاهی 4.علوم القرآن عند المفسرین ـ مرکز فرهنگ و معارف قرآن ـ درآمدی بر علوم قرآن ـ محمدرضا صالحی کرمانی 6.سیر نگارشهای قرآنی ـ محمدعلی مهدوی راد ـ مجله بینات 7.کتابنامه بزرگ قرآن ـ شیخ محمدحسن بکایی 8.کشاف الفهارس ـ دکترسیدمحمدباقر حجتی

منابع فرعی:

1.البرهان ـ زرکشی 2.الاتقان ـ سیوطی  3.مناهل العرفان ـ زرقانی 4.مباحث علوم القرآن ـ صبحی الصالح 5.علوم قرآن و فهرست منابع ـ دکتر طالقانی

 

سرفصل درس علوم قرآنی (2)

تعداد واحد: 2 واحد

پیشنیاز: علوم قرآنی (1)

هدف: شناخت و درک عمیق موضوعات «نزول قرآن» ، «تحریف ناپذیری» و «اعتبار قرآن»

سرفصل درس:

الف)بررسی پدیده وحی و نزول قرآن به عنوان وحی آسمانی، شامل:

1.معانی وحی و نزول

2.انواع وحی

3.نوع وحی قرآنی

4.مصادیق وحی (کتابی و غیرکتابی)

ب)بررسی تحریف ناپذیری قرآن، شامل:

1.معنی تحریف و اقسام آن

2.گزارشی از پیدایش بحث های مربوط به ادعای تحریف در قرآن

3.بررسی و نقد ادله طرفداران نظریه تحریف

4.ادله تحریف ناپذیری قرآن

ج)حجیت نصوص و ظواهر قرآن، شامل:

1.انواع لفظ قرآنی از نظر دلالت (نص ، ظاهر، محکم، مفسَّر، مجمل، خفی، مشکل و متشابه)

2.بررسی حجیت هر یک از وجوه یاد شده به ویژه حجیت نصوص و ظواهر قرآن

3.بررسی دلایل مخالفان و موافقان حجیت قرآن

منابع اصلی:

1البیان آیت الله خویی 2.التمهید آیت الله معرفت 3.صیانه القرآن عن التحریف آیت الله 4.کتب اصول فقه (بحث حجیت ظواهر کتاب) 5.الفوائد المدنیه ـ محمدامین استرآبادی 6.القرآن الکریم و الروایات المدرستین، جلد سوم ـ علامه سیدمرتضی عسکری 7.مناهل العرفان ـ زرقانی.

منابع فرعی:

1.علوم القرآن عند المفسرین ـ مرکز فرهنگ و معارف قرآن البرهان 2. مباحث علوم القرآن ـ صبحی الصالح 3.تاریخ قرآن دکتر رامیار (بحث وحی) 4.اصول مذهب الشیعه الامامیه الاثنا عشریه ـ دکتر ناصربن عبدالله بن علی القفاری 5.الشیعه و القرآن ـ احسان الهی ظهیر (جهت نقد) 6.سلامه القرآن من التحریف ـ دکتر نجارزادگان.

سرفصل درس علوم قرآنی (3)

تعداد واحد: 2 واحد

پیشنیاز: علوم قرآنی (2)

هدف: شناخت و درک عمیق در موضوع وجوه اعجاز و ویژگی های قرآن

سرفصل درس:

تعریف لغوی و اصطلاحی معجزه و معادل های آن در قرآن

تاریخچه پیدایش بحث های مربوط به اعجاز در جهان اسلام

الف)انواع اعجاز در قرآن،شامل:

1.تحدّی از نظر لغوی و اصطلاحی

2.آیات تحدّی

3.وجه یا وجوه تحدّی

4.اعجاز بلاغی

5.نظریه صرفه

6.قلمرو زمانی و مکانی تحدّی

ب)وجوه دیگر از اعجاز قرآن

1.اختلاف ناپذیری قرآن

2.اخبار غیبی در قرآن

3.اشتمال قرآن بر تشریع و معارف عمیق و گسترده

4.اعجاز علمی

5.اعجاز عددی

منابع اصلی:

1.اعجاز القرآن ـ محمدصادق الرافعی 2.تاریخ فکره اعجاز القرآن ـ نعیم الحمصی 3. فکره اعجاز القرآن ـ نعیم الحمصی 4.التمهید آیت الله معرفت جلد چهارم تا ششم 5.المعجزه الکبری ـ محمد ابو زهره 6.در قلمرو بلاغت قرآن ـ دکتر محمد علوی مقدم 7.المعجزه القرآنیه ، الاعجاز العلمی و الغیبی 8.تفسیر المیزان جلد اول (بحث اعجاز) 9.البیان ـ آیت الله خویی 10.الاعجاز البیانی للقرآن ـ عایشه بنت الشاطی 11.الاعجاز القرآنی وجوهه و اسراره ـ دکتر عبدالغنی محمد سعید برکه

منابع فرعی:

1.الاعجاز العددی ـ عبدالرزاق نوفل 2.الاعجاز العلمی ـ محمد ارناعوط 3.الاعجاز العلمی ـ محمد سامی محمد علی 4.الاعجاز فی دراسات السابقین ـ عبدالکریم الخطیب 5.اعجاز القرآن ـ باقلانی 6.من الاعجاز البلاغی و العددی للقرآن الکریم ـ دکتر حمید النجدی

سرفصل دروس دیگر متعاقبا و به تدریج در وبلاگ ثبت خواهد شد

نوشته شده توسط حیدری ـ مدیر گروه در سه شنبه 13 بهمن1388 ساعت 20:22 | لینک ثابت